Zaktualizowano: 2026-09-12
Jakie badania zrobić przed pierwszą wizytą u dietetyka klinicznego? Lista (do wydruku)
Jeżeli masz aktualne wyniki badań, warto zabrać je na konsultację. Poniższa lista badań do dietetyka jest przykładowa, a nie obowiązkowym pakietem dla każdego. Dodatkowe badania dobiera się zależnie od objawów, chorób, sposobu żywienia, leków i dotychczasowej diagnostyki; przy pytaniu morfologia a dieta - co zbadać.
PDF: możesz zapisać tę stronę jako PDF z menu przeglądarki (Drukuj → Zapisz jako PDF) - dostaniesz „listę do torby” przed wizytą.
Krok 1: morfologia i stany zapalne
- Morfologia krwi obwodowej + ewentualnie retikulocyty (jeśli podejrzenie anemii).
- CRP lub OB - orientacyjnie przy przewlekłym stanie zapalnym (np. w kontekście jelit lub ogólnego samopoczucia - z lekarzem).
Krok 2: żelazo, witaminy z grupy B
- Ferrytyna + żelazo + TIBC/OIBC (lub zestaw „żelazo” wg laboratorium).
- Witamina B12 i kwas foliowy - szczególnie przy diecie roślinnej, zgłaszanym zmęczeniu lub problemach neurologicznych.
Krok 3: metabolizm węglowodanów
- Glukoza na czczo lub HbA1c; w diagnostyce cukrzycy i stanu przedcukrzycowego standardowe kryteria obejmują m.in. glikemię na czczo, HbA1c i OGTT, dobierane do wskazań klinicznych.
- HbA1c - odzwierciedla glikemię z około 2-3 miesięcy.
- Insulina na czczo + HOMA-IR nie są rutynowymi badaniami diagnostycznymi koniecznymi każdemu. HOMA-IR bywa używany do oceny insulinooporności w badaniach i wybranych sytuacjach; nie ma jednego uniwersalnego progu dla wszystkich populacji.
Krok 4: tarczyca i lipidy
- Przy podejrzeniu pierwotnych zaburzeń tarczycy u większości dorosłych ocenę rozpoczyna się od TSH; przy wyniku poza zakresem dobiera się kolejne badania (fT4, a przy niskim TSH także fT3). Szczególne sytuacje, np. podejrzenie wtórnej dysfunkcji, wymagają innego podejścia.
- Lipidogram (cholesterol całkowity, HDL, LDL, trójglicerydy).
Krok 5: nerki, wątroba, witamina D
- Kreatynina + eGFR (czasem mocznik) - czynność nerek.
- ALAT, ASPAT - enzymy wątrobowe.
- 25(OH)D witamina D - oznaczenie statusu rozważa się przy objawach, szczególnie wysokim ryzyku lub innej konkretnej przyczynie klinicznej; nie jest to rutynowe badanie przed każdą konsultacją.
Co jeszcze zabrać na wizytę
- Listę leków i suplementów (dawki).
- Krótki dzienniczek posiłków z 3-5 typowych dni.
- Poprzednie wyniki - nawet sprzed lat.
Zlecenia wykonuje lekarz. Nie diagnozuj samodzielnie po internecie - lista służy rozmowie z lekarzem i dietetykiem.
Źródła
- 2. Diagnosis and Classification of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2026, American Diabetes Association Professional Practice Committee for Diabetes · Diabetes Care (2026)
- Thyroid disease: assessment and management (NG145), recommendation 1.2.8, NICE (2023)
- Vitamin D: supplement use in specific population groups (PH56), recommendation 7, NICE (2017)
- Challenges in the diagnosis of insulin resistance: Focusing on the role of HOMA-IR and Triglyceride/glucose index, Tahapary DL et al. · Diabetes & Metabolic Syndrome (2022)